यंत्रे लवकरच माणसाला न समजणाऱ्या भाषेत विचार करू शकतील

एआयच्या गॉडफादरकडून धोक्याची घंटा

यंत्रे लवकरच माणसाला न समजणाऱ्या भाषेत विचार करू शकतील, ज्यामुळे मानवता अंधारात जाईल:

“एआयचा गॉडफादर” म्हणून ओळखले जाणारे जेफ्री हिंटन यांनी पुन्हा एकदा कृत्रिम बुद्धिमत्ता कोणत्या दिशेने विकसित होत आहे याबद्दल गंभीर इशारा दिला आहे. वन डिसिजन पॉडकास्टवर अलिकडेच बोलताना, हिंटन यांनी इशारा दिला की एआय लवकरच स्वतःची एक भाषा विकसित करू शकते – जी त्याच्या मानवी निर्मात्यांनाही समजणार नाही.

“सध्या, एआय सिस्टम्स इंग्रजीमध्ये ज्याला ‘विचारांची साखळी’ म्हणजेच तर्क म्हणतात ते करतात, म्हणून आपण ते काय करत आहे ते अनुसरण करू शकतो,” हिंटन यांनी स्पष्ट केले. “पण जर त्यांनी एकमेकांशी बोलण्यासाठी स्वतःच्या स्वतंत्र भाषा विकसित केल्या तर ते अधिक भयानक होईल.” त्यांनी पुढे म्हटले की एआयने आधीच दाखवून दिले आहे की ते “भयानक” विचार करू शकते आणि हे अकल्पनीय नाही की मशीन्स अखेर अशा प्रकारे विचार करू शकतात ज्याचा मानव मागोवा घेऊ शकत नाही किंवा अर्थ लावू शकत नाही.

एका दूरदर्शी व्यक्तीचा पश्चात्ताप आणि कबुली

हिंटन यांच्या इशाऱ्यांना महत्त्व आहे. २०२४ मध्ये भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक विजेत्या, ज्यांना न्यूरल नेटवर्क्सवरील त्यांच्या अग्रगण्य कार्यासाठी सन्मानित करण्यात आले, त्यांनी आजच्या सर्वात प्रगत एआय प्रणालींचा पाया रचण्यास मदत केली आहे, ज्यामध्ये खोल शिक्षण (डीप लर्निंग) आणि मोठ्या भाषेच्या मॉडेल्सचा (लार्ज लँग्वेज मॉडेल) यांचा समावेश आहे.

पण आज, हिंटन ज्याला पश्चात बुद्धी म्हणतात त्याच्याशी झुंजत आहेत. “मला खूप लवकर समजायला हवे होते की अंतिम धोके काय असतील,” ते म्हणतात. “मला नेहमीच वाटायचे की भविष्य खूप दूर आहे आणि मी सुरक्षिततेबद्दल लवकर विचार केला असता तर बरे झाले असते.”

ही पश्चात बुद्धीमुळे आता त्यांना नवीनच धोके दिसत आहेत. हिंटनंचा असा विश्वास आहे की डिजिटल प्रणाली अधिक प्रगत होत असताना, मशीन बुद्धिमत्ता आणि मानवी समज यांच्यातील दरी आश्चर्यकारक वेगाने वाढत जाईल.

शिकणारी आणि एकत्र शिकणारी यंत्रे

हिंटनच्या सर्वात भयानक चिंतेपैकी एक म्हणजे डिजिटल प्रणाली मानवी मेंदूपेक्षा मूलभूतपणे कशी वेगळी आहे. ते म्हणतात की, एआय मॉडेल्स ते जे शिकतात ते हजारो प्रतींमध्ये त्वरित सामायिक करू शकतात. “कल्पना करा की जर १०,००० लोकांनी काहीतरी शिकले आणि त्या सर्वांना ते त्वरित कळले – तर या प्रणालींमध्ये असेच घडते,” त्यांनी बीबीसी न्यूजवर स्पष्ट केले.

अशा प्रकारची वितरित, सामूहिक बुद्धिमत्ता आहे जी लवकरच मशीन्सना आपल्या सर्वात प्रतिभावान समजुतीपेक्षाही पुढे नेऊ शकते. GPT-4 सारखी एआय मॉडेल्स आधीच सामान्य ज्ञानात माणसाला मागे टाकत आहेत आणि जरी ते सध्या जटिल तर्कात मागे असले तरी, हिंटन म्हणतात की ही दरी वेगाने कमी होत आहे.

तंत्रज्ञानातील एक व्हिस्पर नेटवर्क?

हिंटनने एआय जोखमींबद्दल उघडपणे बोलून लोकांमध्ये खळबळ माजवली आहे, परंतु ते म्हणतात की तंत्रज्ञानाच्या जगातले इतर लोक किमान सार्वजनिक ठिकाणी तरी शांत आहेत -. “मोठ्या कंपन्यांमधील बरेच लोक खाजगीत चिंता व्यक्त करतात परंतु तरीही धोक्याची घंटा वाजवत नाहीत. याला एक अपवाद म्हणजे, गुगल डीपमाइंडचे सीईओ डेमिस हसाबिस आहेत, ज्यांनी त्या जोखमींना तोंड देण्यासाठी गंभीर वचनबद्धता दर्शविली आहे.

हिंटनने २०२३ मध्ये गुगलमधून बाहेर पडण्याचा मोठ्या प्रमाणात निषेध म्हणून चुकीचा अर्थ लावला गेला. तो आता स्पष्ट करतो, “मी गुगल सोडले कारण मी ७५ वर्षांचा होतो आणि आता प्रभावीपणे प्रोग्राम करू शकत नव्हतो. पण जेव्हा मी निघून गेलो, तेव्हा कदाचित मी या सर्व जोखमींबद्दल अधिक मोकळेपणाने बोलू शकेन.”

एआयच्या क्षमतांचा विस्तार होत असताना आणि सरकारे त्यांना पकडण्यासाठी धावपळ करत असताना, नियमनाभोवतीची जागतिक चर्चा तीव्र होत आहे. व्हाईट हाऊसने अलीकडेच “एआय कृती योजना” जाहीर केली आहे ज्याचा उद्देश नाविन्याला गती देणे आणि जास्त नियंत्रित राज्यांना निधी मर्यादित करणे आहे.

परंतु हिंटन यांच्या मताप्रमाणे, तांत्रिक प्रगती व नैतिक मुल्ये हातात हात घालून चालली पाहिजे. ते म्हणतात की खात्रीलायक, विकासाभिमुख व विध्वंसापासून दूर राहणाऱ्या एआय देण्याचा मार्ग शोधणे हीच एकमेव खरी आशा आहे – अन्यथा आपण ज्या प्रणाली तयार करतो त्या लवकरच आपल्या आकलनाच्या पलीकडे काम करत असतील.

(सौजन्य – द इकॉनॉमिक टाईम्स)